Elvis leeft: he has just left his coffin…

23 november 2012 12:39 Amy Winehouse
Elvis Presley’s graf op Graceland

Met humorvolle ironie en cynisme schreef Frank Zappa ooit het lied: ‘Elvis has just left the building‘. Een lied dat op onavolgbare wijze de draak stak met de doorgeschoten adoratie en heldenverering van popiconen, die de roem, de  pluimstrijkerij en de profiteurs die dat met zich meebracht, niet konden weerstaan.

YouTube staat vol met filmpjes naar aanleiding van dit kennelijk tot de verbeelding sprekende lied.

‘Elvis has just left the building
Those are his footprints, right there
Elvis has just left the building —
To climb up that heavenly stair’ (lyrics Frank Zappa)

Met slechts tweeënveertig levensjaren is Elvis Presley veel te  jong gestorven. Dood aangetroffen in zijn badkamer. Uit het sectierapport bleek dat hij door overmatig pillengebruik een bloedvatenstelsel van een bejaarde had.
Het blijft een ijzersterk gezegde: het moeten sterke benen zijn die de weelde kunnen dragen.

Keukentafelpsychologie

Zo’n dramatische dood draagt bij aan de mythe – kritiekloos opgeklopt door de media – die veel jong gestorven popsterren met romantische beelden omgeven. Ze leven vaak een extravagant leven dat ons fascineert. ‘Juist door op de rand te leven zijn ze in staat dergelijke onderscheidende muzikale prestaties te leveren, horen we dan poprecensenten met keukentafel-psychologisch inzicht verkondigen. Elvis, Jimi Hendrix, Janis Joplin, Amy Winehouse, Brian Jones, Karen Carpenter, Tupac, Michael Jackson, Herman Brood, André Hazes, Whitney Houston: hun mythe wordt versterkt door hun dramatische dood. Nuchterheid is bij deze heldenverering ver te zoeken.

Met nostalgische retro gevoelens luisteren we naar hun muziek of kijken we naar hun dvd’s. Met de kennis van nu duiden we het filmpje van de straalbezopen en gedrogeerde Amy Winehouse op het podium in Belgrado. ‘Ja, je kon toen al wel zien, dat het fout moest gaan. En moet je zien, ze laten het allemaal gebeuren.’
We kijken er gefascineerd naar en proberen het te plaatsen in onze eigen percepties ten aanzien van het leven en de dood. Dat niemand in de omgeving van deze popiconen ingrijpt of in staat was -, of de moeite nam om hen een spiegel voor te houden van een andere werkelijkheid, mag veelbetekenend zijn voor een popcultuur, die commercieel gezien vaak een meedogenloze ratrace is en soms letterlijk over lijken gaat.

Een ‘levende’ Elvis is in de maak

Het hologram van rapper Tupac: overleden in 1997

Een nieuwe commerciële voyeuristische variant van uitbuiting dient zich aan: de hologram, oftewel de projectie van de overleden popartiest.  We kunnen hem alsnog live zien ook al is hij of zij al jaren morsdood. In de V-bijlage van de Volkskrant van 22 november stond een interview met enkele Nederlandse 3Decorbouwers die actief zijn in de Amerikaanse filmindustrie. Ze ontwerpen fantasievolle digitaal 3Decors die niet van echt te onderscheiden zijn op het filmdoek. Pirates of the Carribean, Avatar. De kijker wordt meegenomen in een andere wereld.
Aan het eind vertelde een van de geïnterviewden dat zijn studio ook het hologram van rapper Tupac gemaakt heeft. Door middel van dit hologram trad Tupac voor het eerst sinds zijn gewelddadige dood in 1997 weer op! Inmiddels is op zoek van de ‘rechthebbenden’ ook een digitale Elvis in de maak.

‘Een beetje luguber is het wel, maar als de mensen weer van zijn concerten kunnen genieten is dat toch wel bijzonder’ zegt de geïnterviewde.

Nog één keer Steve: live vanuit het hiernamaals

zullen we nog een rondje Steve doen…

Zo proberen we met techniek de onherroepelijkheid van de dood te trotseren. Als nieuwe commerciële -, maar straks ongetwijfeld ook als zelfgekozen nieuwe mogelijkheid in de uitvaartcultuur. Straks spreekt Steve Jobs de Apple medewerkers via een hologram nog een keer toe, als zijn opvolgers vinden dat de innovatiespirit van Apple aan het verdwijnen is. ‘Laten we even een hologram van Steve projecteren, wie weet helpt het.’
Maar er zal ook ongetwijfeld een markt ontstaan voor mensen die hun eindigheid maar moeilijk kunnen accepteren. Je kon al via een geluidsfragment rouwenden om jou toespreken, al snel gevolgd door een filmpje om het allemaal nog realistischer te maken.
Het zou zo maar kunnen dat er dus een nieuwe markt ontstaan waarin de overledene zijn dood vooraf regisseert en zijn nabestaanden nog even in de aula via een hologram toespreekt om zich vervolgens om te draaien,  om met maximale dramatisch effect weg te lopen in een sfeervol zelfgekozen 3D hiernamaals.

Dat met de dood ook ons ego sterft en de herinnering begint, kunnen we soms nog maar moeilijk accepteren. De dood is onherroepelijk en het leven aan de nabestaanden. Laat Elvis of wie dan ook in zijn kist liggen op zijn eeuwige rustplaats en accepteer de vergankelijkheid van het leven.

Elvis has just left his coffin…..? Ga dan liever naar de musical ‘Hij gelooft in mij’ over het leven van André Hazes. maar vooral dat van zijn weduwe.

Iemands dood en levensverhaal kan leiden tot levenslessen, bezinning, en ons aan het denken zetten in het hier en nu over de betekenis van iemand. Niet door een karikatuur van vroeger te projecteren want dood is nu eenmaal nog steeds dood. Daar zullen we mee moeten leven.

Terug naar overzicht