De doodstrijd van Lance Armstrong

18 januari 2013 13:48 Doodstrijd Amrstrong

Een wereld zonder helden die tot de verbeelding spreken staat stil. Een wereld met gevallen helden wijst ons telkens op de feilbaarheid van het bestaan. Gefascineerd nemen we als gewone sterveling kennis hoe een held die we vereren van zijn voetstuk heeft kunnen vallen.

Miljoenen keken afgelopen nacht naar het interview van Oprah Winfrey met de gevallen wielerheld ‘Lance Armstrong, de man die kanker overwon’, zoals in een adem in het verlengde van zijn naam gezegd wordt. Dat het overleven van kanker geen wedstrijd is die je kunt winnen of verliezen, maar een kwestie is van heel veel factoren, waarop je zelf geen invloed hebt, zien we graag over het hoofd. Maar wie Lance tegen de Alpe D’huez zag opstormen geloofde graag deze droom.
Lance Armstrong heeft door kanker werkelijk de dood in de ogen aangekeken. Mentale hardheid en strijdlust, opgedaan in zijn sportieve carrière, hebben zeker
bijgedragen aan zijn herstelproces, daar waar anderen hem al hadden opgegeven. Hij kon en wilde zelf niet accepteren dat zijn jonge leven toen reeds voorbij zou zijn.

Lance Armstrong werd zo een icoon en rolmodel, of het nu met of zonder epo in zijn lijf was, hij leverde op sportgebied formidabele prestaties en inspireerde daar heel veel mensen mee.
Het is te makkelijk om te zeggen dat zijn val enkel door hoogmoed is gekomen. Natuurlijk speelde dat een rol, maar de werkelijkheid van menselijke drijfveren en keuzes is nooit een simpele afweging, maar altijd complex.

De held Lance is bezig aan een hernieuwde  doodstrijd en zal moeten beseffen dat hij weer een gewone kwetsbare sterveling is geworden. Hij zal een proces van verdriet en rouw doormaken.
Competitief als Armstrong is, zal hij een nieuwe uitdaging zoeken, door de balans op te maken van hoe nu verder te gaan met zijn leven en met zijn naasten.  Zijn mentale hardheid zal hem daarin nog ver brengen ook al is dat heldendom voorbij.

Het is interessant om met dat vooruitzicht, de situatie van Lance Armstrong eens te bezien van vijf fasen die psychologe Elisabeth Kübler-Ross heeft omschreven, fasen die de meeste mensen geheel of gedeeltelijk doorlopen om na een traumatische ervaring weer tot rust te komen. Ze worden vaak benoemd als de elementen van een rouwproces.

1. Ontkenning
Dat begrip heeft een gelaagde betekenis voor Lance Armstrong. Waar anderen hem hadden opgegeven toen hij een ernstige vorm van kanker had, nam hij zich voor om alles te doen binnen zijn mogelijkheden om die waarheid niet uit te laten komen. Ontkenning is ook zijn levensstijl geworden in de jarenlange stroom van beschuldigingen over dopinggebruik. ‘ik heb geen doping gebruikt.’ Hij kwam er heel lang mee weg.

2. Protest, boosheid
Lance Armstrong is geen gemakkelijke man. Hij is de eerste om dat te erkennen. hij beschikte al jong over een grote geldingsdrang. Hij wilde zich als vaderloos opgegroeid kind bewijzen. Woede en boosheid zijn een drijfveer voor hem om zichzelf op te pompen tot een hoger niveau. Het is een karaktereigenschap die vaak is terug te vinden bij topsporters. Voor relativering is geen plaats. Alleen de top telt. Woede ook over de aantijgingen en aanvallen op zijn status. Het maakte hem de gevreesde ‘Boss’, met wie je geen ruzie wilde krijgen.

Armstrong

3. Onderhandelen en vechten
Het gevecht van Lance Armstrong was niet alleen zijn deelname aan een wielerkoers. Topsport gaat over grenzen: ze opzoeken en ze overschrijden. Dat brengt je verder in je prestaties. Vechtlust wordt zo als een spier die je kunt trainen. Wie Armstrong bedachtzaam over zijn woorden met Oprah Winfrey zag praten, kon nog steeds de vechter zien, maar ook de onderhandelaar: ‘ik rek mijn mogelijkheden zo ver mogelijk op, al naar gelang mijn omstandigheden het toelaten.

4. Depressie
Het besef is bij Armstrong langzaam groeiende dat hij dit gevecht nooit kan winnen. De feiten spreken te veel tegen hem. Nederigheid en aanvaarding van zijn lot dat hij geen held meer is, maar in de ogen van de wereld een loser, zullen zijn ziel binnen sluipen. Het moet de man somber stemmen.  Het rolmodel dat hij was moet een weg vinden om weer acceptabel te kunnen zijn voor – en in het reine te komen met zijn naasten.  Daar gaan zijn spaarzame tranen over.

5. Aanvaarding
De worsteling van Lance Armstrong werd zichtbaar in het interview met de biechtmoeder van de televisie Oprah Winfrey: ‘Ik moet aanvaarden. Ik moet accepteren dat mijn leven een heel andere loop neemt.’

Armstrong worstelt verder met zijn eerzucht en zijn geldingsdrang. Hij is in therapie. Hij zal moeten aanvaarden dat hij een gewone sterveling is. Hij zal moeten inzien dat list bedrog en intimidatie je tot een verkeerd voorbeeld maakt. Als hij dat gevecht met zichzelf weet te winnen. Zowaar, dan zou hij zomaar weer een rolmodel kunnen worden.
De held die kanker overwon maar die deze triomf achter zich moet laten om te sterven als publieke held. Die vervolgens wedergeboren wordt met een nieuw inzicht.
‘Livestrong’ in nederigheid en met relativering van het eigen superego, dat eerst moet sterven om met zichzelf in het reine te kunnen komen.
Lance Armstrong staat voor de grootste uitdaging van zijn leven.

Terug naar overzicht